وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ دو روش متفاوت در شکلدهی پلاستیک هستند که اغلب به اشتباه به جای یکدیگر استفاده میشوند.
اگرچه هر دو روش بر پایه حرارت و فرمدهی ورق پلاستیکی انجام میشوند، اما از نظر فرآیند، تجهیزات، کاربرد و هزینه تفاوتهای مهمی دارند.
در این مقاله، تمرکز ما صرفاً بر مقایسه و بررسی تفاوتهای وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ است، نه آموزش پایه هر روش.
برای آشنایی کامل با این فرآیند و کاربردهای آن، میتوانید توضیحات کامل وکیوم فرمینگ را در این صفحه مطالعه کنید.
وکیوم فرمینگ در یک نگاه (تعریف کوتاه)
وکیوم فرمینگ یکی از روشهای شکلدهی پلاستیک است که در آن ورق گرمشده با استفاده از مکش روی قالب قرار میگیرد.
این روش معمولاً برای تولید قطعات سادهتر با هزینه قالب پایینتر استفاده میشود.
ترموفرمینگ در یک نگاه (تعریف کوتاه)
ترموفرمینگ یکی از روشهای شکلدهی پلاستیک است که در آن ورقهای ترموپلاستیک با اعمال حرارت نرم شده و سپس با استفاده از قالب، فشار یا مکش به شکل دلخواه در میآیند. این روش معمولاً برای تولید قطعات با ابعاد متنوع و تیراژ بالا در صنایع مختلف استفاده میشود.
کاربردهای روش ترموفرمینگ
اگر برایتان سوال است که روش ترموفرمینگ چه کاربردی دارد و بیشتر از آن در چه حوزههایی استفاده میشود، به این موارد توجه داشته باشید.
- بسته بندی مواد غذایی: بسیاری از تولید کنندگان بسته بندی مواد غذایی پلاستیکی، از این روش برای تولید استفاده میکنند.
- تولید ظروف یکبار مصرف: با استفاده از روش ترموفرمینگ، ظروف یکبار مصرف پلاستیکی و فومی ساخته شده و به بازار عرضه میگردد.
- بسته بندی مواد دارویی: مواد دارویی که در قالبهای پلاستیکی و مواد PVC مورد بسته بندی قرار میگیرند، توسط این فرآیند قابل ساخت هستند.
- ساخت استخر پلاستیکی: استخرهای بزرگی که برای آب تنی بچهها هستند یا به عنوان استخر آب گرم مورد استفاده قرار میگیرند، از طریق دستگاه ترموفرمینگ طراحی و تولید میشوند.
- لاینر یخچال و فریزر: لاینرها اجزایی هستند که از طریق آنها میتوان اقدام به مرتب کردن فضای داخلی یخچال و فریزر کرد. این لاینرها نیز توسط روش ترموفرمینگ ساخته و عرضه میگردند.
تفاوت وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ بر اساس مراحل انجام کار
دو روش مورد نظر ما، در نحوه انجام کار کمی تفاوت دارند. برای پی بردن به تفاوت این روشها به شرح جداگانه هر یک از آنها میپردازیم.
-
فرآیند وکیوم فرمینگ
در این روش ابتدا یک ورق پلاستیکی در موقعیت مناسب نسبت به قالب بسته شده و به آن گرما اعمال میشود تا به حالت منعطف و نرم برسد. پس از آن به وسیله وکیوم و عمل مکش، پلاستیک روی قالب قرار میگیرد و در جای خود نگه داشته میشود. پس از آن باید به وسیله ابزارهای موجود، پلاستیک را خنک کرده و سپس آن را از قالب جدا کرد. در نهایت مواد اضافی از اطراف محصول بریده شده و آماده عرضه به بازار میگردد.
-
فرآیند ترموفرمینگ
ترموفرمینگ فرآیندی است که یک ورق پلاستیکی را تا نقطه ذوب آن گرم میکنند و آن را روی یک قالب قرار داده و در حالی که سرد میشود، به شکل صحیح خود در میآورند. در این روش ورق پلاستیکی به یک گیره وصل میشود و از طریق یک کوره با تشعشع و اعمال حرارت نرم میشود. سپس با استفاده از فشار وکیوم، ورق را به صورت افقی روی قالب قرار داده و با فشار وارد قالب میکنند. ورق نرم شده به شکل قالب درآمده و تا زمانی که سرد شود، در جای خود نگه داشته میشود.
تفاوت وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ از نظر قالب سازی و ابزار
-
ابزار قالب مورد استفاده در وکیوم فرمینگ
در وکیوم فرمینگ، از یک قالب به همراه پمپ وکیوم استفاده میشود. ورق پلاستیکی گرم شده در قالب وارد شده و برای اطمینان از قرار گرفتن صحیح آن در قالب، از مکش (وکیوم) استفاده میشود. به جای استفاده از وکیوم به جای پمپ وکیوم، ورق در قالب قرار داده شده و سپس به شکل دلخواه در میآید.
-
ابزار قالب مورد استفاده در ترموفرمینگ
با قالب درست ترموفرمینگ، میتوانید خطوط تیز، لبهها، زبری و سایر ویژگیها را از قطعهای به قطعه دیگر به دست آورید. به روز رسانی یا طراحی مجدد ابزار قالب برای محصولات ترموفرم شده، آسانتر است. قالبهای قابل تعویض، تطبیق پذیری بیشتری را فراهم کرده و به شما امکان میدهد ویژگیهای ظاهری را تغییر دهید یا مدلهای متعددی را در یک سری محصول ایجاد کنید.
تفاوت وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ از نظر کاربرد
کاربردهای وکیوم فرمینگ:
- کشاورزی: این روش معمولاً در صنعت کشاورزی برای ساخت قطعات پلاستیکی برای ماشین آلات سنگین استفاده میشود.
- پزشکی: تامین کنندگان مواد مصرفی آزمایشگاهی، از وکیوم فرمینگ در تولید جعبه پزشکی، چرخ دستی، پد و غیره استفاده میکنند.
- بسته بندی: پلاستیکهای مورد استفاده در وکیوم فرمینگ برای بسته بندی عالی هستند.
کاربردهای ترموفرمینگ در صنعت:
ترموفرمینگ کاربردهای گستردهای در تولید و صنایع مختلف دارد. اگرچه این موارد کامل نیستند، اما به مهمترین کاربردهای ترموفرمینگ در صنعت اشاره دارند.
- خودرو: برای تولید قطعات خودرو مانند داشبورد، دستگیره خودرو، جا لیوانی و غیره.
- هوافضا و هوانوردی: برای تولید قطعات داخلی و خارجی تجهیزات هوافضا
- تجهیزات تجاری: جهت تولید قطعات کوچک و بزرگ تجهیزات تجاری
- تجهیزات پزشکی: تولید انواع لوازم و تجهیزات پزشکی
- حمل و نقل: تولید لوازم مربوط به نشیمن و پوشش داخلی
- ساختمان و ساخت و ساز: برای پوشش ماشین آلات، جعبه ابزار و نورگیر
- تجهیزات تفریحی: تولید مواردی چون تجهیزات بدنسازی و دستگاههای ورزشی
تفاوت وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ از نظر مزایا و ویژگیها
مزایای وکیوم فرمینگ:
برخی از مزایای استفاده از روش وکیوم فرمینگ برای تولید عبارت است از:
- هزینه تولید پایین
- ساخت قطعه به موقع
- هزینه قالب گیری پایین
- شکل و اندازههای کاملا یکسان
- قابل تطبیق و تنظیم بودن فرمهای قالب
- افزایش یا کاهش تولید مقیاس و ایجاد اجزای جدید
مزایای ترموفرمینگ:
برخی از مزایای استفاده از ترموفرمینگ عبارتند از:
- هزینه ابزار کم
- سرعت بالا برای ساخت به موقع قطعات
- تولید آسان قطعات بزرگتر
- انعطافپذیری بیشتر در طراحی
- بهینه شدن فرآیندها و مواد برای صرفه جویی در هزینه
- دسترس بودن توسعه نمونه اولیه با هزینه کم و زمان کوتاه
تفاوت وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ از نظر هزینه
در حالی که روش وکیوم فرمینگ کمی پیچیدهتر است، اما ابزارسازی آن هزینه کمتری دارد. همچنین زمان ساخت و تولید کوتاهتر است. طبق آمار موجود این فرآیند از هزینه بین 4000 تا 7000 دلار برخوردار است. حال هزینه ترموفرمینگ بر اساس عوامل متعددی از جمله طراحی محصول، ابزار، مواد و نیروی کار تعیین میشود. یک قالب ترموفرمینگ ممکن است از 2000 تا 10000 دلار قیمت داشته باشد.
جمع بندی
در این مقاله، تفاوتهای اصلی دو روش وکیوم فرمینگ و ترموفرمینگ از نظر فرآیند، کاربرد، قالبسازی و هزینه بررسی شد.
انتخاب بین این دو روش به نوع محصول، تیراژ تولید و اهداف صنعتی بستگی دارد.
با این حال از نظر نوع فرآیند و موارد دیگر با هم تفاوت دارند. از تفاوتهای فرآیند ترموفرمینگ و وکیوم فرمینگ میتوان به قالب سازی و ابزار، مراحل انجام کار، کاربردها، مزایا و معایب، هزینه و مواد مورد استفاده اشاره کرد.
بنابراین شما باید بر اساس کاربرد و اهداف مورد نظر خود، یکی از این روشها را انتخاب کنید و از آن برای تولید استفاده نمایید.